Dünyada En Uzun Süre İktidarda Kalan 48 Siyasi Parti

Dünyada en uzun süre iktidarda kalan 48 siyasi partiyi incelediğimizde, üç farklı siyasi parti yapısı ile karşılaşırız. Birinci grupta, genelde uzun süre iktidarı elinde tutan tek parti veya parti-devlet rejimine sahip yönetimler. İkinci grupta, Orta-uzun vadede iktidarı elinde tutan, seçimlerle varlığını koruduğu halde, iktidar partisi olarak devlet kaynakları, kurumsal avantajlar ve örgütsel üstünlük sayesinde uzun süre hakimiyet kurduğu, hegemonik ya da baskın partili yönetimler ve üçüncü grupta ise, orta-az dönem iktidarda kalmayı başaran, klasik çok partili demokrasilerdeki rekabetçi seçimlerle iktidara gelen demokratik partiler.

Tek partili rejimlerin iktidarı, bazı ülkelerde çok uzun ömürlü olurken, bazılarında ise çabuk çöker. Güçlü olan ayakta kalır kuralı işler.
Parti güçlü bir muhalefete karşı mücadele ederek iktidara gelmişse, daha disiplinli, örgütlü ve dayanıklı parti yapısı gelişir. Parti çeşitli imkansızlıklar içinde örgütlenmişse, kadro, ideoloji ve örgüt kapasitesi güçlenir. Parti çok kolay şartlarda, geniş imkanlara sahip olarak zayıf muhalefet karşısında kurulmuşsa, kısa vadede güçlü görünür fakat uzun vadede kırılgan olabilir der, Florida Üniversitesi Siyaset Bilimi Profesörü Benjamin Smith.

Dünyada En Uzun Süre İktidarda Kalan 48 Siyasi Parti Tablosu (1861-2016)

En Uzun İktidarlar, Hegemonyacı Tek Partili Sistemler

İktidarda kalma süresi açısından, tablonun ilk sıralarında yer alan, Vietnam, Kuzey Kore, Çin, SSCB, Küba, Laos gibi ülke rejimlerinin, seçim kazanarak iktidara gelen bir partiden öte, çoğu zaman devleti kurucu rolü ve çekirdek yöneticilere sahip olarak, çok partili demokrasilerdeki gibi, rekabet sonucu seçimle iktidara gelen hükümet mantığıyla hareket etmediği anlamını taşır.
Tabloyu üç ana kategori altında incelersek;

Austin, Teksas Üniversitesi ‘nde Hükümet Profesörü olan Kenneth F. Greene ’e göre;
Otoriter veya yarı-otoriter baskın parti sistemlerinde, iktidar partisinin uzun süre seçimi kazanması sadece “halk desteği” ile açıklanamaz. Parti, devletin ekonomik ve idari kaynaklarını kendi lehine kullanabildiğinde muhalefetle arasındaki rekabet eşitsizleşir.

Sahip olduğu devlet imkanlarını kullanarak iktidarda kalan bu tür rejimlerde, seçimler yapılabilir-yenilenebilir. Bununla birlikte, muhalefetin daha iyi bir politika önermesi de yetmez. Çünkü, rekabet eşit koşullarda gerçekleşmediğinden, iktidar partisi seçim yarışına devlet kaynaklarının sağladığı yapısal avantajlarla girer.
Tabloya dönersek, Meksika ’daki PRI, Paraguay ’daki Colorado Partisi, bazı Afrika ve Asya ülkelerinin baskın partileri, sadece partinin örgütü ve sahip olduklarıyla değil, devlet kaynaklarını kendi lehlerine kullandıkları için de uzun süre ayakta kalmıştır.

Uzun Süre İktidarda Kalan “Kurucu Parti” veya “Bağımsızlık Hareketi” Kökenli Partiler

Tablodaki ülkelerin birçoğunun sahip olduğu uzun ömürlü iktidar rejimi, iktidardaki partinin, ülkesinin kuruluşu, bağımsızlığı, devrimi veya rejim dönüşümüyle birlikte devletin kuruluşuyla özdeşleşmiş olmasıdır.

Bu tür partiler ülke iktidarına rekabet sonucu oluşan seçimle değil de, çoğu zaman siyasal ve hukuksal anlamda “Kurucu iktidar” rolüyle, meşruiyet kazanarak iktidara gelmiş olmasıdır.
Rekabetçi koşulların eşitliğinin sağlanması sonucunda yapılan seçimlerde de, kurucu parti olmak sonsuz iktidar olmak anlamına gelmiyor çoğu zaman.
Moğolistan, Meksika, Tayvan, Senegal, Tunus, Güney Afrika ’daki Ulusal Parti ve Türkiye ’de ise CHP örneğinde olduğu gibi, tarihsel olarak Kurucu iktidar olarak başa gelen partiler de, belli bir kırılma anlarında iktidarı kaybetmiştir.

Kurucu İktidar Partileri

Türkiye Açısından Tek Başına İktidar Olan Partiler

Türkiye açısından uzun süre iktidarı elinde tutan iki rejim ortaya çıkıyor.

CHP ile AKP ’yi doğrudan aynı kategoriye koymak anlamsal olarak yanıltıcı olur. CHP ’nin 27 yıllık süregelen iktidarı, Cumhuriyet ’in kuruluş ve tek parti dönemine aittir.
Bu nedenle, muhalefetin rekabet sonucu seçimle iktidar alternatifi haline geldiği, çok partili düzen henüz tam oturmamıştı.
Bu durumda CHP ’nin iktidar süresi, tablodaki Çin, Vietnam, SSCB veya Meksika PRI gibi “kurucu/baskın parti” rejimlerine daha yakın bir tarihsel anlam taşır.
Günümüzde AKP ise, Türkiye ’nin rekabetçi çok partili seçim düzeninde, en uzun süre kesintisiz iktidarda kalan partisi olarak öne çıkar. 2026 yılı baz alındığında, AKP ‘nin iktidardaki 24 yıllık süresi, rekabetçi seçim sistemleriyle karşılaştırıldığında, Almanya CDU/CSU ’nun 16 yıllık dönemi, İngiltere Muhafazakar Parti ’nin 2010–2024 dönemi, Japonya LDP ’nin 2012 sonrası dönemi ve İspanya PSOE ’nin 1982–1996 dönemiyle benzer özellikler taşıyabilir.